×

Mu gihe umugabane wa Afurika ukomeje guhindura isura y’ubuyobozi n’iterambere, hari bamwe mu bayobozi bayo bakomeje kugaragara nk’inkingi zikomeye z’ubukungu, politiki, n’umutekano ku mugabane wose.

Abo baperezida ntibagira gusa ijambo imbere mu bihugu byabo, ahubwo banagira uruhare runini mu bikorwa bya Afurika n’amahanga.

Dore urutonde rw’abaperezida 10 bakomeye kandi bavuga rikijyana muri Afurika muri uyu mwaka wa 2025, hashingiwe ku bukungu, imiyoborere, imbaraga za gisirikare, n’uruhare mu ruhando mpuzamahanga:

 1. Cyril Ramaphosa – Perezida wa Afurika y’Epfo

Cyril Ramaphosa akomeje kuba umwe mu banyapolitiki bakomeye muri Afurika. Nk’umuyobozi w’igihugu gifite ubukungu bwa mbere cyangwa bwa kabiri muri Afurika, afite ijambo rikomeye mu  nama mpuzamahanga nka G20 na BRICS.
Ramaphosa azwi cyane nk’umuyobozi uharanira ubutabera, ubukungu burambye, n’iterambere ry’ikoranabuhanga. Ni umuhuza ukomeye hagati y’Afurika, Aziya n’Uburayi.

2. Abdel Fattah el-Sisi – Perezida wa Misiri

El-Sisi ni umwe mu bayobozi bafite ijambo rikomeye mu Karere k’Amajyaruguru y’Afurika no mu bihugu by’Abarabu. Kuva yagera ku butegetsi, yashyize imbaraga mu kubaka inganda, imihanda n’ingufu z’amashanyarazi.
Misiri kandi ifite ingufu mu bijyanye n’amazi ya Nili, ibintu bituma el-Sisi aba umwe mu bayobozi bagira ijambo rikomeye muri dipolomasi hagati y’Afurika n’Aziya.

3. Bola Ahmed Tinubu – Perezida wa Nijeriya

Tinubu ayobora igihugu gifite ubukungu bunini kurusha ibindi muri Afurika. Kuva yagera ku butegetsi, yashyize imbere gahunda zo guhangana n’ibibazo by’ubukungu, ruswa n’imyidagaduro.
Nijeriya ifite abaturage barenga miliyoni 200 n’amavuta menshi ya peteroli, bituma ijambo rya Tinubu rifite ingaruka mu karere kose k’Afurika y’Iburengerazuba.

 4. William Ruto – Perezida wa Kenya

William Ruto ni umwe mu baperezida bakiri bato ariko bafite ijambo rikura cyane muri Afurika. Yashyize imbere ubuhinzi bushingiye ku ikoranabuhanga, ubucuruzi hagati y’ibihugu bya Afurika (AfCFTA), n’iterambere ry’urubyiruko.
Ni umwe mu bayobozi bakunze kuvugira Afurika mu nama mpuzamahanga nka COP n’izijyanye n’ubukungu bw’isi.

5. Paul Kagame – Perezida w’u Rwanda

Paul Kagame ni umwe mu baperezida bafite icyubahiro n’ijambo rikomeye muri Afurika yose. Ubuyobozi bwe bushingiye ku mutekano, isuku, ikoranabuhanga n’imiyoborere ishyira imbere abaturage.
Kagame yubatse isura nshya y’u Rwanda nk’igihugu gifite umutekano n’isuku by’indashyikirwa muri Afurika, kandi akenshi afatwa nk’icyitegererezo cy’ubuyobozi bwiza.

 6. Mohammed VI – Umwami wa Maroc

Umwami Mohammed VI azwi nk’umuyobozi uharanira guteza imbere ubukungu bwa Maroc ndetse n’imibanire hagati y’Afurika n’ibihugu by’Abarabu.
Yashoye imari nyinshi mu mishinga y’amashanyarazi ava ku mirasire y’izuba no mu bikorwa by’ubukerarugendo, bituma Maroc iba kimwe mu bihugu byateye imbere cyane muri Afurika y’Amajyaruguru.

7. Abiy Ahmed – Perezida wa Etiyopiya

Abiy Ahmed, wahawe Nobel Peace Prize mu 2019, ni umwe mu bayobozi bafite impinduka zigaragara muri Afurika.
Yagerageje kunga Etiyopiya na Eritrea, ndetse akomeza gushyira imbere gahunda z’iterambere mu bijyanye n’ingufu n’ubwikorezi. Etiyopiya, nk’igihugu gifite abaturage benshi, ifite n’uruhare rukomeye mu bibazo by’umutekano mu karere.

 8. Yoweri Kaguta Museveni – Perezida wa Uganda

Museveni amaze imyaka irenga 35 ku butegetsi, akaba umwe mu bayobozi bamaze igihe kirekire muri Afurika.
Afite ijambo rikomeye mu mutekano wo mu karere k’Afurika y’Iburasirazuba, cyane cyane mu bikorwa byo kugarura amahoro muri Somaliya. Uburambe bwe butuma akomeza kugira ijambo mu muryango wa EAC.

9. Félix Tshisekedi – Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (DRC)

Tshisekedi ayobora igihugu gifite umutungo kamere munini cyane muri Afurika — harimo coltan, cobalt, n’amabuye y’agaciro akenerwa mu gukora telefoni n’imodoka z’amashanyarazi.
Ku ruhando rwa dipolomasi, akomeje gushyira imbere ubufatanye n’ibihugu bituranye no gushaka amahoro mu burasirazuba bwa Congo.

10. Bassirou Diomaye Faye – Perezida wa Senegal

Ni umwe mu baperezida bashya kandi baherutse gutorwa muri Afurika ariko bamaze kwigarurira imitima ya benshi.
Faye azwi nk’umuyobozi w’imbaraga z’urubyiruko, ashyira imbere kurwanya ruswa, gusubiza ubutegetsi abaturage no guhindura uburyo Afurika ishyikirana n’amahanga.
Yatangiye kugaragaza impinduka zigaragara muri Senegal no muri ECOWAS yose.

Afurika iri mu rugendo rushya rw’impinduka. Abo baperezida uko ari icumi ni ishusho y’ukuntu umugabane uri guhinduka: kuva ku buyobozi bwa kera bushingiye ku burambe, kugera ku buvuga bushya bw’urubyiruko n’ikoranabuhanga.
Icyo bose bahuriyeho ni ugushaka ko Afurika iba umugabane wihagije, ufite ijambo mu bukungu bw’isi.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Author

nyawelamberto@gmail.com

Related Posts

Buumi Casino 2026 – miten aloittaa ja mitä odottaa

Käyttäjäkokemus alusta alkaen: suunnittelu ja navigointi Alusta itsessään buumi casino on rakennettu niin, että sekä kokeneet pelaajat että uudet tulokkaat saavat tehokkaan...

Read out all

Rizk Casino 2026: yksityiskohtainen näkökulma ja analyysi

Rizk Casinon brändi: luotettavuus ja vastuullinen pelaaminen Ensivaikutelma Rizk Casinosta syntyy sen selkeästä sivustorakenteesta sekä siitä, miten pelitarjonta ja tuki yhdistyvät. Tutustumme...

Read out all

One Casino 2026 – kokonaisvaltainen katsaus ja suositukset

Miten One Casino erottuu nykyisessä nettikasinomarkkinassa? Kolmas näkökulma keskittyy käyttäjäkokemukseen mobiilissa. Responsiivisen suunnittelun avulla one-kasino.fi sivusto mukautuu eri näyttökoon, joten pelaajat voivat...

Read out all

wowbet download 2392022-12-10

Download for Android apk and iOS Content Gambling laws in Bangladesh Weekly Tournaments – Prize Pool of BDT 800,000 POPULAR POSTS Aviator...

Read out all

Imbangukiragutabara zaciwe miliyoni 46Frw kubera gukora impanuka nta bwishingizi

Umwaka ushize wa 2025, imodoka esheshatu zitwara abarwayi zizwi nk’imbangukiragutabara zaciwe amafaranga Miliyoni 45.6Frw kubera gukora impanuka zidafite ubwishingizi bw’ibinyabiziga. Nibakure Florence...

Read out all

APR FC yasangiye n’abakomeye nyuma yo kugarika Rayon Sports

Nyuma yo utsinda Rayon Sports ibitego 4-1 mu mukino wa Super Coupe 2025, abakinnyi b’ikipe y’Ingabo basangiye n’Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda,...

Read out all